ผู้ผลิตรถ EV ในยุโรป เอเชีย และอเมริกาเหนือ มีตัวเชื่อมต่อหลายประเภท ซึ่งมักจะทำให้ผู้ซื้อสงสัยว่าที่ชาร์จที่บ้านของเรา จะมีขั้วต่อที่ถูกต้องหรือไม่ หรือว่าสถานีชาร์จบนถนน จะเข้ากันได้กับรถไฟฟ้า EV รุ่นของเราหรือไม่
ทำไมขั้วต่อรถไฟฟ้า EV ไม่ใช่ปลั๊ก 3 ขาธรรมดา แบบใช้ในบ้าน ?
ปกติเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไปจะมีปลั๊ก 3 ขา (หรือ 2 ขาในบางประเทศ) ซึ่งสามารถเชื่อมต่อกับไฟฟ้าในบ้านได้อย่างง่ายดายและเป็นปกติชีวิตประจำวัน แต่หากเป็นรถไฟฟ้า EV การชาร์จจะออกแบบมาง่ายเช่นกัน โดยมีสาเหตุสำคัญ 3 ประการที่ทำให้ปลั๊ก 3 ขาธรรมดาไม่อยู่ในการออกแบบขั้วต่อ EV
- ปลั๊ก 3 ขา > ไม่สามารถรองรับกระแสไฟฟ้าได้ คือ คุณต้องใช้อย่างน้อย 11kW และสูงถึง 43 kW (และต้องรองรับทั้งการเชื่อมต่อแบบ AC และ DC
- คอนเนคเตอร์ สำหรับใช้งานรถไฟฟ้า EV ต้องกันน้ำและกันสนิม และสามารถคงทนต่อสภาพอากาศที่เลวร้ายในระดับนึง เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจทำให้การเชื่อมต่อกับปลั๊กไฟบ้านของคุณเสียหายได้
- รถไฟฟ้า EV จำเป็นต้องสื่อสารสองทาง ระหว่างอุปกรณ์ชาร์จและรถ EV ซึ่งหมายความว่า เราต้องการสัญญาณเพิ่มเติม นอกเหนือจากบวกและลบที่ปลั๊ก 3 ขามี
ด้วยเหตุนี้ ประเภทตัวเชื่อมต่อสำหรับ EV จึงแข็งแกร่งกว่าปลั๊กสำหรับซ็อกเก็ตทั่วไป
ขั้วต่อ AC – EV
มีคอนเน็กเตอร์ AC , EV หลากหลายแบบ ซึ่งโดยทั่วไปจะแตกต่างกันไปตามผู้ผลิตในแต่ละภูมิภาค
โดยทั่วไปแล้ว พลังงานไฟฟ้าภายในประเทศ ของแต่ละบ้านจะอยู่ที่ 7kW แต่ถ้าเสียบเข้ากับเครื่องชาร์จแบบเร็ว คุณสามารถชาร์จ EV ถึง 22kW ได้ แต่ในความเป็นจริง รถยนต์ไฟฟ้าบางรุ่น เช่น Renault ZOE สามารถเข้าถึง 43kW โดยผ่านปลั๊กเดียวกันได้ ซึ่งเป็นสองเท่าของอัตราการชาร์จทั่วไป
ขั้วต่อ EV Connector J1772 (ประเภท 1) – อเมริกาเหนือ & ญี่ปุ่น
อเมริกาเหนือเป็นทวีปแรก ที่จัดทำข้อกำหนดสำหรับการชาร์จ EV อย่างเป็นทางการ ในรูปแบบของ J1772 (Type 1) ตัวเชื่อมต่อนี้รองรับการชาร์จแบบ 1 เฟส สามารถพบได้ในอเมริกาเหนือและญี่ปุ่นซะส่วนใหญ่
เครื่องชาร์จแบบ AC J1772 มี 3 Main Pins สำหรับนำพากระแสไฟ และมี 2 Pins ที่ขนาดเล็กกว่า สำหรับการสื่อสารระหว่างรถไฟฟ้า EV และอุปกรณ์ชาร์จ
- Proximity Pilot (PP) จะสื่อสารอุปกรณ์ชาร์จ ถึงประเภทของสายเคเบิลที่เชื่อมต่อกับซ็อกเก็ต ซึ่งความหนาของสายเคเบิลที่แตกต่างกัน สามารถรับมือกับกระแสไฟฟ้าในปริมาณที่แตกต่างกัน
- Control Pilot (CP) จะสื่อสารแบบสองทิศทาง ระหว่างรถยนต์ไฟฟ้า และระบบชาร์จ สิ่งนี้จะตรวจสอบปริมาณกระแสไฟฟ้าสูงสุดที่รถไฟฟ้า EV สามารถรับได้ในเวลาใดเวลาหนึ่ง
ขั้วต่อ EV Connector Mennekes (ประเภท 2) – สหภาพยุโรปและส่วนที่เหลือของตลาด (ยกเว้นจีน)
ภายในยุโรป คุณจะไม่ค่อยพบที่ชาร์จ J1772 (Type 1) แต่คุณจะพบ Mennekes (Type 2) นี่เป็นปลั๊กชาร์จอย่างเป็นทางการในยุโรปตั้งแต่ปี 2013
ตัวเชื่อมแบบ DC ควรจะเป็นอนาคต สำหรับการชาร์จที่บ้านที่รวดเร็ว
ในปัจจุบัน ตลาดรถไฟฟ้า EV ขยายตัวเร็วมาก และผู้คนหันมาใช้การชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าที่บ้าน จึงจำเป็นต้องทำให้ดีกว่า 22-43 กิโลวัตต์ทั่วไป และยิ่งไปกว่านั้น ทางเลือกเดียวที่แท้จริง คือ การชาร์จ DC ที่บ้าน ดังนั้นสำหรับการชาร์จที่บ้าน มีความจำเป็นต้องเปลี่ยนมาตรฐาน และย้ายจากไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ไปเป็นกระแสตรง (DC)
ขั้วต่อ DC – EV
เครื่องชาร์จ DC แบบเร็ว มักเริ่มต้นที่อัตราการชาร์จ 50kW ในขณะที่เครื่องชาร์จแบบเร็วพิเศษ สามารถชาร์จได้ที่ 100-150kW up+ บางครั้งได้สูงถึง 350kW ซึ่งคาดว่าจะมีการพัฒนาให้มีใช้งานอย่างแพร่หลายมากขึ้น
ขั้วต่อ EV Connector CHAdeMO – ญี่ปุ่น
เครื่องชาร์จ DC CHAdeMO ของญี่ปุ่น ปัจจุบันใช้เป็นมาตรฐานอย่างเป็นทางการในญี่ปุ่นแล้ว เป็นเครื่องชาร์จ DC แบบเร็วทั้งหมด (ภายในอเมริกาเหนือยังไม่มีการใช้กันแพร่หลาย ยกเว้นในรุ่นที่ผลิตขึ้นของนิสสันและมิตซูบิชิ)
CHAdeMO สามารถชาร์จที่ 50kW มี 2 Pins เคียงข้างกัน เพื่อจ่ายกระแสไฟตรง
อย่างไรก็ตาม มีข่าวอยู่ว่า CHAdeMO อาจจะหมดอายุหรือเลิกการใช้งาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการประกาศของ Nissan ที่จะหันไปใช้เครื่องชาร์จ CCS แบบเร็วเมื่อต้นปีนี้ คงต้องคอยติดตามข่าวสารกันต่อไป
ขั้วต่อ EV Connector CCS1 & CCS2 – อเมริกาเหนือ / EU และส่วนที่เหลือของตลาด
ระบบการชาร์จแบบรวม (CCS) ครอบคลุมเครื่องชาร์จ Combo 1 (CCS1) และ Combo 2 (CCS2) กล่าวคือ ตั้งแต่ช่วงปลายปี 2010 มีการพัฒนาเครื่องชาร์จให้รวมที่ชาร์จ Type1 และ Type 2 เข้ากับขั้วต่อกระแสไฟตรง DC เพื่อสร้าง CCS1 (อเมริกาเหนือ) และ CCS2 (EU)
คอนเนคเตอร์แบบผสมนี้ หมายความว่า รถไฟฟ้า EV สามารถปรับเปลี่ยนการชาร์จได้ โดยสามารถชาร์จกระแสไฟ AC ผ่านคอนเน็กเตอร์ในครึ่งบน หรือชาร์จ DC ผ่านคอนเนคเตอร์ 2 ชิ้นได้ ทำให้สะดวกต่อการใช้งานมากขึ้น
ขั้วต่อ EV Connector GB/T – จีน (AC & DC)
ประเทศจีน ถือครองส่วนแบ่งการตลาดรถไฟฟ้า EV ที่ใหญ่ที่สุดในโลก คอนเนคเตอร์ (Connector) ที่ผลิตในประเทศจีน จึงมีความแตกต่างจากส่วนอื่นๆ ของโลก
ขั้วต่อ GB/T (มาตรฐาน Guobiao) สำหรับการชาร์จ AC และสำหรับการชาร์จ DC จะแยกออกจากกัน โดยที่ประสิทธิภาพการใช้งานจะขึ้นกับรถรุ่นนั้นๆที่ผลิตออกมา
ขั้วต่อ EV Connector Tesla – รวม AC & DC
เทสลา Tasla จำหน่ายรถไฟฟ้า EV ได้มากกว่าผู้ผลิตรายอื่น และมักจะเป็นผู้นำในการพัฒนาเสมอ ขั้วต่อ EV Connector ก็ไม่เหมือนผู้ผลิตรายอื่น และสามารถชาร์จได้ทั้ง AC และ DC และยิ่งไปกว่านั้น มีเพียงรถ EV เทสลา Tesla เท่านั้น ที่สามารถใช้ที่ชาร์จ DC แบบเร็ว หรือที่เรียกว่า ซุปเปอร์ชาร์จเจอร์ ได้
อนาคตของขั้วต่อ EV Connector
ขั้วต่อ EV Connector มีการคาดการณ์มานานแล้วว่า CHAdeMO จะเลิกใช้ในที่สุด โดยที่โมเดลรถไฟฟ้า EV ของยุโรป (Audi, BMW, Renault, Mercedes, Volkswagen และ Volvo) นั้นล้วนแล้วแต่ชอบที่ชาร์จ CCS และ Type 2
ในอดีต ผู้ผลิตในเอเชีย เช่น Nissan และ Mitsubishi ชื่นชอบเครื่องชาร์จ CHAdeMO และ Type 1 มาก แต่อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตในเอเชียเหล่านี้ ก็กำลังเปลี่ยนไปใช้มาตรฐาน AC ของยุโรปสำหรับรถไฟฟ้า EV รุ่นต่อไป
นอกจากนี้ ด้วยการประกาศมาตรฐานระดับชาติสำหรับการชาร์จรถไฟฟ้า EV แบบไร้สาย ของประเทศจีนเมื่อเร็วๆ นี้ อนาคตอาจจะมีการเปลี่ยนแปลงให้ไปในทิศทางเดียวกันทั่วโลกก็ได้
ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก : versinetic
